قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى

138

ارشاد الزراعه ( فارسى )

شعر از جنت فردوس سلق آمده بيرون * همچون دل عاشق همه خونابه‌چكان است محل كاشتن آن از پانزدهم دلو تا پانزدهم حوت است اگر چنانچه در ثور كارند برگ آن را كرم نابود مىكند بتمامى ضايع مىشود غرض كه بذر آن را چهار روز در آب نشانند ، آنچه زمستانى گذارند زمين آن را چهار راه نموده پرخاك ، بلند تيش زنند كه هرچند پل وى بلند و پرخاك باشد چقندر وى بزرگتر مىشود و اگر نم باران نباشد آب دهند بر سر نم نزديك يكديگر كاشته در قوچه دو عدد يا سه عدد بذر نمايند چنانچه در جريب دو من افتد و روى بذر را بازگذارند ، كه اگر چنانچه بريگ و خاكستر بپوشند نيك سبز نمىشود و چون نم باران نباشد بعد از سه روز آب دهند و ملاحظه نمايند كه آب در سر بذر نيفتد و نم به بذر برسد و چون سبز شود سياه آب نمايند كه قوچهاى آن پر شود و نهال چقندر را باد نبرد يا آنكه باد حركت داده خشك نكند غرض به‌هرحال يك نوبت سياه آب بايد نمود ديگر در آب دادن ملاحظه نمايند مبادا سياه آب شود و چون يك وجب بلند شود در قوچه كه دو عدد يا سه عدد سبز شده باشد بيك عدد آورند و در آب و انبار دادن و ساو نمودن نيز تقصير نكنند و بايد كه انبار را در پهلوى جويه تنگ سازند چنانچه چهار انگشت از گردن چقندر دور تر باشد و در گردن چقندر نريزند كه سوراخ‌سوراخ مىشود و بعد از انبار دادن يك جويه را بيل گردان نمايند و بعد از هر آب دادن چقندر را از جا حركت دهند كه باليده مىشود و آنچه در بهارى كنده شود زمين آن را پل نموده بقرار جريب پنج من بذر نمايند و بر روى آن ريگ ريخته اگر نم باران نباشد آب دهند . زلق زلق - سرد و تر است جگر و سپرز را بسيار فايده دهد اما دير هضم شود مصلح وى آب‌كامه است .